| |
| |
| |
| |
English
|
|
| YAZILAR |
"Bir Gülün Nasıl Koktuğunu Göstermelisiniz"* Şehir ıssızdı. Şoför, kendi cep telefonuyla, Thomas'tan adresi tam olarak öğrendiği için, kapının önünde indim ve Thomas'ın gülümseyen yüzü bütün yorgunluğumu sildi… Yine, o sızı ama… eski yapıların korunmuşluğu, güzelliği… gecenin soluk ışıkları altında bile kendini hissettiren o ruh…Thomas, Trabzon tereyağı, Gemlik zeytini, Ankara peyniri, Şemdinli balı gibi şeyler ikram etmek istediyse de ben çay içmekle yetindim. Kimbilir ne çayıydı o da… Sabah, Thomas'ın 'çok yakın, yürüyerek gideceğiz' demesiyle; Alman temposunda, ormanlar, ırmaklar, çayırlar, bahçeler, saraylar aşarak yarım saatten 'biraz fazla' bir sürede Litteraturhaus'a vardık. Saat 8.30'u beş geçiyordu ve salon tıklım tıklım doluydu ve konuşmalar başlamıştı… ULUSLARARASI BELGESEL FİLM VE TELEVİZYON KONGRESİ Listeden hızla 36 ülke saydım, dünyanın dört bir yanından belgeselciler.. Türkiye ve birkaç ülke dışında bütün ülkeler en az 3-4 kişiyle temsil ediliyordu ve Alman Belgeselciler topyekün oradaydılar… Hep söyleye geliyoruz ya, gerçekten hepimiz birbirimize benziyoruz. Ama… 1. Sinemanın gelişkinliğinin temel öğesi olarak Belgesel sinemanın gelişkinliğini görüyorlar. Televizyonun gelişkinliği de Bağımsız Belgesel filmlerin yoğunluğuyla ifade ediliyor. Örneğin Fransız televizyonları, Amerikan filmlerinin karşısında , aynı saatte, belgesel filmler yayınlıyor ve başarılı da oluyorlarmış. 2. Toplumsal eğitimin, toplumsal kültürün yükseltilmesi ise 'Belgesel Sinema'nın daha da geliştirilmesine bağlanıyor. *Avrupa Belgesel Film ve Televizyon Kongresi'nin sloganı 3. Ülkelerin, dünyanın her yerinde kendilerini ifade etmeleri (tanıtmaları) de -olmazsa olmaz bir koşul olarak- belgesel sinemanın özgürce daha da yaygınlaşmasına bağlanıyor. Ve bugüne kadar yapılanların gelecek açısından yeterli olmadığı düşünülüyor. 4. Belgesel film üretimi ve onun yaygınlaşması için bize göre, hemen her türlü fon ve mekanizmalar oluşmuş. Yine altını çizmeliyim ki bu anlayışlar tüm kurumları, insanları ile 'toplumsal bir konsensus'içinde tartışılıyor…Ve 'ötesi'nin mücadelesini veriyorlar… Bütün tartışmalarda 'bağımsızlık' ve 'yaratıcılık' kavramları eşlik ediyor Belgesel Sinema'ya. 23 Haziran '99 Toplantı Alman Belgesel Sinemacılar Birliği Başkanı Thomas Frickel; 'Avrupa Belgesel Ağı'ndan Tue Steen Mueller; Bavyera Film Fonu'ndan Dr. Herbert Huber; Media II'den Jacques Delmoy'un konuşmalarıyla başladı. Sabah oturumu iki konuşma ile esas çerçevesini çizdi. İleriki sayılarda benzeri önemli görüşleri yayınlayacağımız için bu iki konuşmanın çok anlamlı başlıklarını yazıp geçelim: Öğlen, çoğunluk salon fuayesinden ayrılmadı. Ben de elbette. Sandviç ve kahve ile tanışıklıklar, sohbetler… Hemen söylemeliyim ki, hemen her tanıştığım insan "Türkiye'den", "belgesel yönetmeni" ve "Belgesel Sinemacılar Birliği"sözcüklerini ilgiyle karşıladı… Genel kanı şu: "Eğer bir ülkede, her konuda özgürce belgesel üretilmiyorsa, o ülke 'dilsiz' demektir ve hep 'kekeler'… Ama madem bunca belgeselcisiniz ve bunca belgesel yapıyorsunuz, neden dünya izlemiyor…" ve sorular, sorular… "biz kendi üretim ve gösterim alanlarımızı kendimiz yaratmaya çalışıyoruz" demeye çalışıyorum. Oysa oralarda, belgeseller, kültürel sürekliliğin, kültürel yenilenmenin ve dünya ile ortak bir dili konuşmanın olmazsa olmaz koşulu olarak kimi zaman da kültürel yayılmacılığın yarattığı sorunlarla başka düzeylerde başka sorularla tartışılıyor… "Bütün diğer nitelikleri bir yana" diyor bir Fransız belgeselci, Ve öğleden sonraki oturumun konusu; Sorular ve eleştiriler iki noktada odaklanıyor.. Önce, her televizyon neden kendi ülke belgeselcilerinin filmlerinden başka belgesellere ve yapımlara kapılarını açmıyor… Diğeri de… Televizyonların özellikle- genel olarak birçok ülkede- oluşturdukları bir 'prodüktör sistemi' var. Sanırım deneyimlerine bağlı olarak her prodüktör belli bir bütçeden sorumlu oluyor ve herhangi bir projeye- ya da projelere- yetkisinde olan bütçenin uygun gördüğü miktarını veriyor. Ama son yıllarda, anladığım kadarıyla, televizyonlardan prodüktörlere, rayting arttırıcı belgeselleri öne çıkarmaları doğrultusunda 'baskı' oluşmuş. Örneğin, son yaşanan savaşların belgeselleri gibi… duygusal ağırlıklı konular. Bir de bu doğrultuda kullanılan bir kavram var: Shockumentaries. Şok belgeselleri. Savaş ve insan hakları konularının ele alındığı çalışmalarda belgesel anlayışını "üslub- yöntem-yaklaşım" açısından bozulmaya uğratacak bir gelişme olarak da değerlendiriyor belgeselcilerin birçoğu bu durumu. Ve ciddi tepkileri var. Ama bu oturumlardan tatmin olmayanlar da vardı. Onlar birçok başka önemli televizyonun ve daha patronaj durumunda olanların katılmadığından yakınıyorlardı. Bir sonraki akşamüstü oturumunda ise, bu tartışmaya bağlı olarak 'Biçimlere ve içeriklere saygı gösterme', 'yeni eğilimler ve uluslararası pazar temaları' tartışılırken ben hala bir önceki oturumun zihnimdeki çağrışımları ve hayalleri ile biryerlere takılıp kalmışım… 24 Haziran'99 İlk oturum, bizden çok mu uzak bir konuyu ele alıyordu acaba: Bu tartışma akademisyen, danışman ve hukukçuların da katılımıyla, bir sonraki oturumda dijital geleceğin karmaşık ortamında telif haklarının korunması doğrultusunda sürerken, bir başka salonda bir başka konu tartışılıyordu: Öğleden sonra, Bir sonraki oturum ise, Akşam, Münih şehrinin o görkemli Belediye binasının meclis salonunda- ki çok sembolik bir anlamı olsa gerek o mekanda belgeselcilere kokteyl verilmesinin- şarap ve istiridye ile 'eski dostlar' olarak, koyulaşan sohbetlerin rüzgarına bıraktık kendimizi. Sabah, Soru şu idi; Öğleden sonra, Bu geniş soru ve diğer tartışma konuları, bizim, Türkiye belgeselcileri olarak,yönümüzü ve ufkumuzu belirleyecek mi acaba? 'Bağımsız Uluslararası Kanal' sanırım önümüzdeki yıl Dünya Belgeselcilerinin önemli tartışma ve hedeflerinden biri olacak. Bu üç gün boyunca, oturumlar ve tartışmalar dışında, çeşitli iklim ve coğrafyaların belgeselcileri dünya dolusu konuyu sözcüklere döktüler, paylaştılar birbirleriyle… 10 gün kala haberdar olduğumuz bir kongre idi bu. Çok sayıda belgeselci aylar öncesinden- konuşmacı, panelist ya da herhangi bir etkinlik ve konu önerisiyle- hazırlanıp katılmıştı kongreye. Üç gün boyunca, 'yola çıkarken' metnini, 'Konferans Spotlarımızı' dağıttık ve kendimizi anlattık Hep, belgesel üretmenin ve belgesellerle kendimizi dünyaya özgürce anlatmanın olanaklarına dair sorularla boğuştum durdum üç gün boyunca. Belgeselci arkadaşlarımızın sahip olduğu ruh, birikim ve yetkinlik nasıl bir yol bulmalı? "Belgeselllerinizi dünyaya sunmazsanız kendinizi-toplum olarak-nasıl anlatabilirsiniz ki" diyor biri… "Kendinizin özeleştirisini yapmazsanız, başkalarının eleştirisine- üstelik belgesel alanın dışından yapılan eleştirilere- cevabınız olamaz ki…" diyor bir başkası. Bir diğeri, "sizin 'halaylarınız-horonlarınız' (türkçe söylüyor) üzerine belgeseller aradım, bulamadım. Projem kabul edilirse ben yapacağım" diyor… Hep o Fransız'ın sözü… "Dünya belgeselcilere güveniyor… Ne politikacılara, ne başkalarına… Sadece Belgesellere inanıyor dünya… Bundan dolayı Belgesel Sinema'nın bağımsızlığını korumalıyız" Aslında, birçok belgeselci birbirlerini tanıyor-lar… Kongrelerden, festivallerden ve belgesellerinden… Biz de onlarla olmalıyız. |
GÜNCEL MEDIMED 2005 Proje Sunumu İçin Püf Noktaları TORİNO FİLM FESTİVALİ 2005 Bir Şehir, İki Film, Bir Müze
|
|
| |
| |
| | | | English |
Copyright © 2005 Belgesel Sinemacılar Birliği. Tüm hakları saklıdır. info@bsb-adf.org www.bsb-adf.org